Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Katowicach

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 maja 2022 r.

Sąd Okręgowy w Katowicach XXIV Wydział Własności Intelektualnej

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Jarosław Antoniuk

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Edyta Zając

po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2022 r. w Katowicach na rozprawie

sprawy z powództwa(...) z siedzibą w W.

przeciwko A. Ł.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 5.782,26 zł (pięć tysięcy siedemset osiemdziesiąt dwa złote dwadzieścia sześć groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty:

- 146,74 zł (sto czterdzieści sześć złotych siedemdziesiąt cztery grosze) od dnia 16 lutego 2018 r. do dnia zapłaty,

- 146,74 zł (sto czterdzieści sześć złotych siedemdziesiąt cztery grosze) od dnia 16 marca 2018 r. do dnia zapłaty,

- 146,74 zł (sto czterdzieści sześć złotych siedemdziesiąt cztery grosze) od dnia 16 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty,

- 146,74 zł (sto czterdzieści sześć złotych siedemdziesiąt cztery grosze) od dnia 16 maja 2018 r. do dnia zapłaty,

- 146,74 zł (sto czterdzieści sześć złotych siedemdziesiąt cztery grosze) od dnia 16 czerwca 2018 r. do dnia zapłaty,

- 146,74 zł (sto czterdzieści sześć złotych siedemdziesiąt cztery grosze) od dnia 16 lipca 2018 r. do dnia zapłaty,

- 146,74 zł (sto czterdzieści sześć złotych siedemdziesiąt cztery grosze) od dnia 16 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty,

- 146,74 zł (sto czterdzieści sześć złotych siedemdziesiąt cztery grosze) od dnia 16 września 2018 r. do dnia zapłaty,

- 146,74 zł (sto czterdzieści sześć złotych siedemdziesiąt cztery grosze) od dnia 16 października 2018 r. do dnia zapłaty,

- 146,74 zł (sto czterdzieści sześć złotych siedemdziesiąt cztery grosze) od dnia 16 listopada 2018 r. do dnia zapłaty,

- 146,74 zł (sto czterdzieści sześć złotych siedemdziesiąt cztery grosze) od dnia 16 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty,

- 146,74 zł (sto czterdzieści sześć złotych siedemdziesiąt cztery grosze) od dnia 16 stycznia 2019 r. do dnia zapłaty,

- 149,09 zł (sto czterdzieści dziewięć złotych dziewięć groszy) od dnia 16 lutego 2019 r. do dnia zapłaty,

- 149,09 zł (sto czterdzieści dziewięć złotych dziewięć groszy) od dnia 16 marca 2019 r. do dnia zapłaty,

- 149,09 zł (sto czterdzieści dziewięć złotych dziewięć groszy) od dnia 16 kwietnia 2019 r. do dnia zapłaty,

- 149,09 zł (sto czterdzieści dziewięć złotych dziewięć groszy) od dnia 16 maja 2019 r. do dnia zapłaty,

- 149,09 zł (sto czterdzieści dziewięć złotych dziewięć groszy) od dnia 16 czerwca 2019 r. do dnia zapłaty,

- 149,09 zł (sto czterdzieści dziewięć złotych dziewięć groszy) od dnia 16 lipca 2019 r. do dnia zapłaty,

- 149,09 zł (sto czterdzieści dziewięć złotych dziewięć groszy) od dnia 16 sierpnia 2019 r. do dnia zapłaty,

- 149,09 zł (sto czterdzieści dziewięć złotych dziewięć groszy) od dnia 16 września 2019 r. do dnia zapłaty,

- 149,09 zł (sto czterdzieści dziewięć złotych dziewięć groszy) od dnia 16 października 2019 r. do dnia zapłaty,

- 149,09 zł (sto czterdzieści dziewięć złotych dziewięć groszy) od dnia 16 listopada 2019 r. do dnia zapłaty,

- 149,09 zł (sto czterdzieści dziewięć złotych dziewięć groszy) od dnia 16 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty,

- 149,09 zł (sto czterdzieści dziewięć złotych dziewięć groszy) od dnia 16 stycznia 2020 r. do dnia zapłaty,

- 152,52 zł (sto pięćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt dwa grosze) od dnia 16 lutego 2020 r. do dnia zapłaty,

- 152,52 zł (sto pięćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt dwa grosze) od dnia 16 marca 2020 r. do dnia zapłaty,

- 76,26 zł (siedemdziesiąt sześć złotych dwadzieścia sześć groszy) od dnia 16 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty,

- 152,52 zł (sto pięćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt dwa grosze) od dnia 16 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty,

- 152,52 zł (sto pięćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt dwa grosze) od dnia 16 lipca 2020 r. do dnia zapłaty,

- 152,52 zł (sto pięćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt dwa grosze) od dnia 16 sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty,

- 152,52 zł (sto pięćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt dwa grosze) od dnia 16 września 2020 r. do dnia zapłaty,

- 152,52 zł (sto pięćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt dwa grosze) od dnia 16 października 2020 r. do dnia zapłaty,

- 152,52 zł (sto pięćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt dwa grosze) od dnia 16 listopada 2020 r. do dnia zapłaty,

- 152,52 zł (sto pięćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt dwa grosze) od dnia 16 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty,

- 152,52 zł (sto pięćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt dwa grosze) od dnia 16 stycznia 2021 r. do dnia zapłaty,

- 157,71 zł (sto pięćdziesiąt siedem złotych siedemdziesiąt jeden groszy) od dnia 16 lutego 2021 r. do dnia zapłaty,

- 157,71 zł (sto pięćdziesiąt siedem złotych siedemdziesiąt jeden groszy) od dnia 16 marca 2021 r. do dnia zapłaty,

- 157,71 zł (sto pięćdziesiąt siedem złotych siedemdziesiąt jeden groszy) od dnia 16 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty,

- 157,71 zł (sto pięćdziesiąt siedem złotych siedemdziesiąt jeden groszy) od dnia 16 maja 2021 r. do dnia zapłaty;

2.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.217,00 zł (dwa tysiące dwieście siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 1.800,00 zł (tysiąc osiemset złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

Sędzia Jarosław Antoniuk

Sygn. akt XXIV GW 239/21

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 18 maja 2022 r.

Powód(...) z siedzibą w W. wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, iż pozwana A. Ł. ma zapłacić powodowi kwotę 5.782,26 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot:



146,74 zł od dnia 16 lutego 2018 r. do dnia zapłaty,



146,74 zł od dnia 16 marca 2018 r. do dnia zapłaty,



146,74 zł od dnia 16 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty,



146,74 zł od dnia 16 maja 2018 r. do dnia zapłaty,



146,74 zł od dnia 16 czerwca 2018 r. do dnia zapłaty,



146,74 zł od dnia 16 lipca 2018 r. do dnia zapłaty,



146,74 zł od dnia 16 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty,



146,74 zł od dnia 16 września 2018 r. do dnia zapłaty,



146,74 zł od dnia 16 października 2018 r. do dnia zapłaty,



146,74 zł od dnia 16 listopada 2018 r. do dnia zapłaty,



146,74 zł od dnia 16 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty,



146,74 zł od dnia 16 stycznia 2019 r. do dnia zapłaty,



149,09 zł od dnia 16 lutego 2019 r. do dnia zapłaty,



149,09 zł od dnia 16 marca 2019 r. do dnia zapłaty,



149,09 zł od dnia 16 kwietnia 2019 r. do dnia zapłaty,



149,09 zł od dnia 16 maja 2019 r. do dnia zapłaty,



149,09 zł od dnia 16 czerwca 2019 r. do dnia zapłaty,



149,09 zł od dnia 16 lipca 2019 r. do dnia zapłaty,



149,09 zł od dnia 16 sierpnia 2019 r. do dnia zapłaty,



149,09 zł od dnia 16 września 2019 r. do dnia zapłaty,



149,09 zł od dnia 16 października 2019 r. do dnia zapłaty,



149,09 zł od dnia 16 listopada 2019 r. do dnia zapłaty,



149,09 zł od dnia 16 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty,



149,09 zł od dnia 16 stycznia 2020 r. do dnia zapłaty,



152,52 zł od dnia 16 lutego 2020 r. do dnia zapłaty,



152,52 zł od dnia 16 marca 2020 r. do dnia zapłaty,



76,26 zł od dnia 16 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty,



152,52 zł od dnia 16 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty,



152,52 zł od dnia 16 lipca 2020 r. do dnia zapłaty,



152,52 zł od dnia 16 sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty,



152,52 zł od dnia 16 września 2020 r. do dnia zapłaty,



152,52 zł od dnia 16 października 2020 r. do dnia zapłaty,



152,52 zł od dnia 16 listopada 2020 r. do dnia zapłaty,



152,52 zł od dnia 16 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty,



152,52 zł od dnia 16 stycznia 2021 r. do dnia zapłaty,



157,71 zł od dnia 16 lutego 2021 r. do dnia zapłaty,



157,71 zł od dnia 16 marca 2021 r. do dnia zapłaty,



157,71 zł od dnia 16 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty,



157,71 zł od dnia 16 maja 2021 r. do dnia zapłaty.

Ponadto, powód wniósł o zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów postępowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie zgodnie z art. 98 § 1 ¹ k.p.c., w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa pełnomocnika powoda. Powód w przypadku przekazania sprawy do trybu zwykłego lub wniesienie przez pozwaną sprzeciwu od nakazu zapłaty wniósł o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 5.782,26 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia następującego po dniu wymagalności poszczególnych składowych roszczenia do dnia zapłat od kwot jak powyżej a także o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania wraz o odsetkami ustawowymi za opóźnienie zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W dniu 7 czerwca 2021 r. wydano w sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym zgodny z żądaniem pozwu.

Pozwana w ustawowym terminie wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, jak też opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

Powód (...) jest organizacją zbiorowego zarządzania w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (Dz. U. poz. 1293, zwana dalej „u.z.z.”). Decyzją z dnia 1 lutego 1995 r. Minister Kultury i Sztuki udzielił powodowi zezwolenia zmienionego decyzją z dnia 11 marca 1998 r. i następnie decyzją z dnia 13 marca 2003 r. oraz decyzją z dnia 9 lipca 2010 r. Zezwolenie określa zakres wykonywania zbiorowego zarządu prawami do artystycznych wykonań utworów muzycznych i słowno-muzycznych, w tym do pobierania wynagrodzenia na polach eksploatacji: utrwalanie, zwielokrotnianie określoną techniką egzemplarzy artystycznych wykonań, w tym zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową, wprowadzanie do obrotu, najem oraz użyczenie, odtwarzanie, nadawanie, reemitowanie, publiczne udostępnianie artystycznego wykonania w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie wybranym oraz wyświetlanie (fakty bezsporne).

Pozwana A. Ł. od dnia 20 grudnia 2006 r. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą „(...)”. Pozwana jako użytkownik w dniu 10 września 2015 r. zawarła z powodem umowę zatytułowaną „Umowa (...) nr (...)”, której przedmiotem było korzystanie przez użytkownika z artystycznych wykonań na polu eksploatacji publicznych odtworzeń, do których zarządzanie zostało powierzone powodowi jako organizacji zbiorowego zarządzania (§ 1 umowy). Strony ustaliły miesięczne wynagrodzenie z tytułu publicznego odtwarzania artystycznych wykonań w wysokości 118,74 zł, które to wynagrodzenie podlegać miało waloryzacji w okresach rocznych liczonych na dzień 1 stycznia każdego roku, począwszy od 1 stycznia 2016 r., stosownie do średniorocznego wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych publikowanego przez GUS (§ 4 ust. 1 i 2 umowy). Pozwana miała przekazywać wynagrodzenia w drodze przelewu bankowego w okresie miesięcznym do 15 dnia miesiąca następującego po upływie okresu, którego dotyczy rozliczenie, a w przypadku niedotrzymania terminu przewidzianego powód miał być uprawniony do naliczenia pozwanej odsetek ustawowych (§ 5 ust 1 i 3 umowy). Umową z dnia 1 marca 2016 r. zatytułowaną „ANEKS do umowy nr (...) z dnia 10.09.2015 roku” powód i pozwana zmienili § 4 ust. 1 umowy z dnia 10 września 2015 r. w ten sposób, że ustalili od dnia 1 marca 2016 r. miesięczne wynagrodzenie netto z tytułu publicznego odtwarzania artystycznych wykonań w wysokości 117,67 zł ustalone na podstawie obowiązujących tabel wynagrodzeń, które zostanie powiększone o należny podatek VAT (dane o pozwanej powszechnie dostępnej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności w rozumieniu art. 228 § 2 k.p.c., umowa z dnia 10 września 2015 r., umowa z dnia 1 marca 2016 r. – k. 14-15).

W dni 29 stycznia 2019 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty wynagrodzenia za 2018 r., w dniu 11 lutego 2020 r. za 2018 r. i 2019 r., a w dniu 21 kwietnia 2021 r. za 2018 r., 2019 r., 2020 r. i okres od stycznia do marca 2021 r. (wezwanie do zapłaty z dnia 29 stycznia 2019 r., wezwanie do zapłaty z dnia 11 lutego 2020 r., wezwanie do zapłaty z dnia 21 kwietnia 2021 r. – k. 18-24).

Decyzją z dnia 3 stycznia 2019 r. ((...) utrzymał w mocy decyzję z dnia 2 czerwca 2016 r., na podstawie której wyznaczył (...) z siedzibą w W. do wykonywania wspólnego poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie (decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 3 stycznia 2019 r. – k. 102-109).

Pozwana w dniu 3 marca 2020 r. dokonała przelewu na rzecz (...) z siedzibą w W. w kwocie 130,87 zł oraz kwoty 1.794,08 zł na rzecz (...)z siedzibą w W. (wyciąg z rachunku bankowego – k. 51v-52).

Ustalając powyższy stan faktyczny, Sąd oparł się na dokumentach szczegółowo wskazanych przy każdej z okoliczności. Dokumentom tym należało przypisać walor wiarygodności, ponieważ ich autentyczność, prawdziwość i treść nie zostały podważone, zaś na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału Sąd nie uznał, aby ujawniły się jakiekolwiek okoliczności mogące z urzędu budzić co do nich wątpliwości. Należało mieć też na uwadze, że Sąd, dokonując oceny zgromadzonego materiału zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c., ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, w tym wyjaśnień informacyjnych stron, oświadczeń, zarzutów przez nie zgłaszanych, jak i ich zachowania się w trakcie procesu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1999 r., sygn. akt I PKN 632/98, LEX nr 39960).

Sąd zważył, co następuje.

Powód dochodził zapłaty należności przypadających mu na mocy umowy z dnia 10 września 2015 r., której przedmiotem było korzystanie przez pozwaną z artystycznych wykonań na polu eksploatacji publicznych odtworzeń, do których zarządzanie zostało powierzone powodowi jako organizacji zbiorowego zarządzania. Pozwana wskazała, że (1) kwestionuje zasadność dokonania zapłaty należności z tytułu zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi bezpośrednio na rzecz powoda, gdyż decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 3 stycznia 2019 r. przyznał on wyłączne prawo do zarządu prawami pokrewnymi (...) z siedzibą w W., któremu pozwana zdecydowała się uiszczać opłaty z tytułu korzystania z praw pokrewnych oraz podniosła, że (2) za okres od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 6 czerwca 2020 r., a potem od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 12 lutego 2021 r. opłaty na rzecz twórców w ogóle nie powinny być pobierane, bowiem zgodnie z obowiązującą specustawą w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 nie prowadziła działalności gospodarczej z powodu zamknięcia obiektu hotelowego, a w konsekwencji stan epidemii i wywołane przez nią skutki, co do zasady, należy traktować jako „siłę wyższą”.

Zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1062, zwanej dalej „pr.aut.”) w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 lipca 2018 r., organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi są stowarzyszenia zrzeszające twórców, artystów wykonawców, producentów lub organizacje radiowe i telewizyjne, których statutowym zadaniem jest zbiorowe zarządzanie i ochrona powierzonych im praw autorskich lub praw pokrewnych oraz wykonywanie uprawnień wynikających z ustawy. Według art. 107 ¹ ust. 1 i 2 pr.aut. w brzmieniu do dnia 18 lipca 2018 r., organizacje zbiorowego zarządzania mogą zawierać porozumienia dotyczące udzielania licencji na korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych oraz poboru wynagrodzeń z tytułu tego korzystania na zasadach określonych w tych porozumieniach, zaś organizacje zbiorowego zarządzania zawierają porozumienia dotyczące wspólnego poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie, na zasadach określonych w tych porozumieniach i zatwierdzonych tabelach wynagrodzeń.

Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 1 u.z.z., organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi zbiorowo zarządza prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi na podstawie umowy o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, umowy o reprezentacji, ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych lub u.z.z., w zakresie udzielonego zezwolenia. Według art. 5 ust. 1 u.z.z., domniemywa się, że organizacja zbiorowego zarządzania jest uprawniona do zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi w zakresie udzielonego jej zezwolenia oraz posiada legitymację procesową w tym przedmiocie.

Przepis art. 86 ust. 2 i 3 pr.aut. stanowi natomiast, że artyście wykonawcy służy prawo do wynagrodzenia za korzystanie z artystycznego wykonania lub za rozporządzanie prawami do takiego wykonania określone w umowie albo przyznane w przepisach ustawy, zaś w przypadku nadawania, reemitowania lub odtwarzania artystycznego wykonania za pomocą wprowadzonego do obrotu egzemplarza, artyście wykonawcy przysługuje prawo do stosownego wynagrodzenia.

Według art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Na gruncie procesowym zasada ta została wyrażona w art. 232 k.p.c., zgodnie z którym strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Przepisy te nie mogą być jednak rozumiane w ten sposób, że ciężar dowodu zawsze spoczywa na powodzie. W razie bowiem sprostania przez powoda ciążącym na nim obowiązkom dowodowym na stronie pozwanej spoczywa ciężar udowodnienia ekscepcji i faktów uzasadniających jej zdaniem oddalenie powództwa (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I ACa 1489/11, Lex nr 1236067; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt III APa 10/14, Lex nr 1488579; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt VI ACa 693/14, Lex nr 1680070).

Tym samym w niniejszej sprawie to na powodzie spoczywał obowiązek wykazania faktu zawarcia umowy oraz naliczenia wynagrodzenia zgodnie z jej postanowieniami. Powód obowiązkowi temu sprostał, przedłożył bowiem umowę z dnia 10 września 2015 r., harmonogramy wpłat potwierdzające istnienie należności, jakie w spornym okresie winna była na jego rzecz uiścić pozwana oraz wykazał, że wynagrodzenie zostało naliczone zgodnie z postanowieniami umowy z dnia 10 września 2015 r. aneksowanej w dniu 1 marca 2016 r.

Odnosząc się do argumentacji pozwanej dotyczącej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 3 stycznia 2019 r., wskazać należy, że zgodnie z art. 129 u.z.z., postępowania administracyjne, o których mowa w art. 107 ¹ ust. 3 pr.aut., wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie u.z.z. toczą się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Przepis art. 107 ¹ ust. 2 pr.aut. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 lipca 2018 r. stanowił, że organizacje zbiorowego zarządzania zawierają porozumienia dotyczące wspólnego poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie, na zasadach określonych w tych porozumieniach i zatwierdzonych tabelach wynagrodzeń. Z kolei art. 107 ¹ ust. 3 pr.aut. stwierdzał, że jeżeli w ciągu 6 miesięcy od daty prawomocnego zatwierdzenia tabel wynagrodzeń w sprawach, o których mowa w art. 107 ¹ ust. 2 pr.aut., nie zostanie zawarte porozumienie dotyczące poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych, minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego wyznaczy, w drodze decyzji, po zasięgnięciu opinii organizacji zbiorowego zarządzania prawami pokrewnymi, które w udzielonym im zezwoleniu, o którym mowa w art. 104 ust. 2 pkt 2 pr.aut., mają wskazane pole eksploatacji odtwarzanie, stowarzyszeń artystów wykonawców i producentów oraz organizacji zrzeszających podmioty korzystające z przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie, jedną organizację zbiorowego zarządzania spośród organizacji reprezentujących uprawnionych z tytułu praw pokrewnych, do wykonywania wspólnego poboru, o którym mowa w art. 107 ¹ ust. 2 pr.aut., biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia efektywnego poboru wynagrodzeń i ich wypłaty uprawnionym oraz ocenę skuteczności i prawidłowości działania organizacji zbiorowego zarządzania prawami pokrewnymi na polu odtwarzanie.

Zgodnie z kolei z art. 47 u.z.z. organizacje zbiorowego zarządzania mogą zawierać między sobą porozumienia dotyczące wykonywania czynności zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi (art. 47 ust. 1 u.z.z.). W zakresie, w jakim zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji posiada więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania, umowę o korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych lub pobór wynagrodzenia za takie korzystanie zawierają z użytkownikiem wszystkie te organizacje, działając wspólnie na podstawie zawartego między sobą porozumienia. (art. 47 ust. 2 zd. 1 u.z.z.) W zakresie, w jakim wynagrodzenie za publiczne odtwarzanie przedmiotów praw pokrewnych określa zatwierdzona tabela wynagrodzeń, umowę o korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych lub pobór wynagrodzenia za takie korzystanie zawiera organizacja zbiorowego zarządzania prawami pokrewnymi wyznaczona w drodze decyzji wydanej z urzędu przez ministra, biorącego pod uwagę konieczność zapewnienia efektywnego poboru wynagrodzenia i jego wypłaty oraz ocenę skuteczności i prawidłowości działania organizacji zbiorowego zarządzania na polu eksploatacji odtwarzanie (art. 47 ust. 3 u.z.z.). Organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi posiadające zezwolenie na polu eksploatacji odtwarzanie oraz organizacja zbiorowego zarządzania wyznaczona na podstawie art. 47 ust. 3 u.z.z. zawierają z użytkownikiem umowę o korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych lub pobór wynagrodzenia za takie korzystanie, działając wspólnie na podstawie porozumienia określającego zasady zawierania takich umów (art. 47 ust. 4 u.z.z.).

Przedmiotem decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 czerwca 2016 r. utrzymanej w mocy przed decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 3 stycznia 2019 r., co zresztą wynika explicite z jej treści, było wyznaczenie jednej organizacji zbiorowego zarządzania prawami pokrewnymi do wykonywania wspólnego poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie na podstawie art. 107 ¹ ust. 3 pr.aut. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 lipca 2018 r. Decyzja ta, której legalność potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 października 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 621/19, LEX nr 3072995), dotyczy zatem jedynie technicznych zagadnień związanych z inkasem, nie zmieniając zobowiązania użytkowników fonogramów i wideogramów muzycznych oraz artystycznych wykonań utworów muzycznych i słowno-muzycznych do zapłaty wynagrodzenia z tytułu odtwarzania na rzecz artystów wykonawców i producentów fonogramów.

Należy mieć na względzie, że przepis art. 107 ^{( 1)} ust. 2-4 pr.aut. i stanowiący jego odpowiednik w obecnym stanie prawnym art. 47 u.z.z. jedynie regulują zasady współpracy organizacji zbiorowego zarządzania w sposób sprzyjający ich funkcjonowaniu w relacjach z użytkownikami na zasadzie „jednego okienka”, wprowadzając obowiązek wspólnego kontraktowania (por. K. Wojciechowski [w:] Komentarz do ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi [w:] Ustawy autorskie. Komentarze. Tom II, red. R. Markiewicz, Warszawa 2021, art. 47, uwaga 1, 3, LEX). W związku z tym użytkownicy korzystający w swej działalności z fonogramów i wideogramów i posiadający dotąd, jak ma to miejsce w przypadku pozwanej, odrębne umowy, są nadal zobowiązani do regulowania wynikających z nich należności do czasu podpisania wspólnej dla całości praw pokrewnych umowy z jednym inkasentem, tj. ze Związkiem Artystów Wykonawców STOART (tak też Sąd Okręgowy we Wrocławiu w wyroku z dnia 3 lipca 2020 r., XII C 689/19, Legalis), po uprzednim wypowiedzeniu dotychczas wiążących ich umów, co jednakże w przypadku pozwanej nie nastąpiło.

Wziąć pod uwagę należy także, iż wydanie decyzji administracyjnej w dacie późniejszej niż data zawarcia umowy cywilnoprawnej nie może wpływać na byt prawny takiej umowy. Decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 3 stycznia 2019 r. oraz poprzedzająca ją decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 czerwca 2016 r. w żaden sposób nie unieważnia obowiązku zapłaty wynagrodzenia należnego powodowi. Zdarzenie późniejsze mogłoby co najwyżej prowadzić do rozwiązania tej umowy z mocy samego prawa, o ile istniałaby ku temu ustawowa podstawa, albo stanowić podstawę do wypowiedzenia umowy bądź jej rozwiązania bez zachowania okresu wypowiedzenia, jednakże podstawa taka w niniejszej sprawie nie zaistniała.

Za taką interpretacją przemawia regulacja art. 130 ust. 1 u.z.z. wskazująca, że zawarcie przez użytkownika z organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi posiadającą zezwolenie na polu eksploatacji odtwarzanie oraz organizacją zbiorowego zarządzania wyznaczoną na podstawie art. 47 ust. 3 u.z.z. umowy o korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych lub pobór wynagrodzenia za takie korzystanie, nie stanowi podstawy do wypowiedzenia umowy o korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych lub pobór wynagrodzenia za takie korzystanie zawartej przed dniem wejścia w życie u.z.z., co odnieść należy również do umowy łączące powoda z pozwaną. Oznacza to zatem, że ustawodawca wręcz zakazał pozwanej wypowiedzenia umowy łączącej ją z powodem z powołaniem się na fakt zawarcia umowy o korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych lub pobór wynagrodzenia za takie korzystanie, nie eliminując możliwości wypowiedzenia tej umowy z innych przyczyn, czego jednakże pozwana nie uczyniła, a następnie zawarcia umowy ze (...).

Reasumując decyzja administracyjna, na którą powołuje się pozwana, nie mogła mieć wpływu na ocenę zasadności roszczeń powoda, dotyczy ona bowiem jedynie technicznych zagadnień związanych z inkasem, nie zmieniając wynikającego z pr.aut. zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia z tytułu odtwarzania na rzecz artystów wykonawców, a zwłaszcza nie unieważniając zawartych przed jej wydaniem umów. Decyzja ta reguluje zatem kwestię poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie na przyszłość pozostając bez wpływu na istniejące w chwili jej wydania stosunki obligacyjne. Nie jest więc słuszne przekonanie pozwanej o tym, że wobec decyzji z dnia 3 stycznia 2019 r., mogła ona uiszczać wynagrodzenia jedynie na rzecz (...), który na mocy wskazanej wyżej decyzji stał się jedynie pośrednikiem w celu uproszczenia systemu poboru wynagrodzeń za korzystanie z praw pokrewnych.

W odniesieniu do argumenty „siły wyżej”, choć pozwana nie powołuje się na art. 357 ¹ k.c., zauważyć należy, że przepis tego artykułu stanowi, że jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy. Rozwiązując umowę sąd może w miarę potrzeby orzec o rozliczeniach stron, kierując się zasadami określonymi w zdaniu poprzedzającym.

Za najistotniejsze dla niniejszej sprawy w świetle art. 357 ¹ k.c. uznać należy, że pozwana nie może skutecznie bronić się zarzutem procesowym wywodzonym z art. 357 ¹ k.c., albowiem żądanie, o którym mowa w art. 357 ¹ k.c., pozwany może zgłosić jedynie w pozwie wzajemnym (tak w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2001 r., sygn. akt III CZP 54/00, OSNC 2001/10/145). Jedynie dla porządku zatem zauważyć należy, że w dobie epidemii zaprzestanie wykonywania działalności może mieć miejsce na podstawie nakazów i zakazów wynikających z aktów prawa powszechnie obowiązującego (rozporządzeń i aktów prawa miejscowego). Pamiętać jednakże trzeba, że posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem nadmiernych trudności w spełnieniu świadczenia, oznacza, że nie mają zastosowania przepisy o niemożliwości świadczenia, ponieważ chodzi o przypadki, gdy spełnienie świadczenia jest możliwe, ale nadmiernie utrudnione, pociągające za sobą niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia, lub konieczność poniesienia nadmiernych nakładów i kosztów, w stosunku do tych, które były brane pod uwagę w momencie zawierania umowy (por. B. Nowak-Górski, D. Mróz, K. Olszak, Stosowanie klauzuli rebus sic stantibus w dobie epidemii wirusa SARS-CoV-2, MOP 2020, Nr 10, str. 507), co w niniejszej sprawie nie wystąpiło, nie sposób bowiem przyjąć, aby pozwana w jakikolwiek sposób wykazała, że zapłata kwoty żądanej przez powoda wiązałaby się dla niej z koniecznością poniesienia nadmiernych kosztów.

Z kolei ze względu na zaległości w wypłacie wynagrodzeń dla powoda za okres sprzed dnia 8 marca 2020 r., nie znajdzie w stosunku do pozwanej zastosowania art. 15l ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.), który pozwala na wstrzymanie poboru wynagrodzeń dla organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi wynikających z umowy, której przedmiotem jest korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych lub pobór wynagrodzenia za takie korzystanie, ale tylko od podmiotów, które przed wejściem w życie tej regulacji nie pozostawały w zwłoce w zapłacie tych wynagrodzeń.

Skoro zatem pozwana wbrew umowie i art. 354 k.c. nie wykonała zobowiązania zgodnie z jego treścią, żądanie powoda należało uznać za zasadne zarówno co do zasady, jak i wysokości.

O odsetkach ustawowych za opóźnienie od dochodzonych pozwem kwot orzeczono zgodnie z art. 481 § 1 i 2 zd. 1 k.c., który stanowi jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych.

Z tych też powodów Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku zgodnie z art. 98 k.p.c., który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na koszty postępowania obciążające pozwaną w łącznej kwocie 2.217,00 zł składały się kwota 1.800,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego powoda zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265), kwota 400,00 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 755 z późn. zm.) oraz kwota 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa zgodnie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1923 z późn. zm.).

Sędzia Jarosław Antoniuk