XXIV GW 304/21 - postanowienie z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Katowicach z 2021-10-11
Sygn. akt XXIV GW 304/21
POSTANOWIENIE
Dnia 11 października 2021 r.
Sąd Okręgowy w Katowicach XXIV Wydział Własności Intelektualnej
w składzie: Przewodniczący Sędzia Jarosław Antoniuk
po rozpoznaniu w dniu 11 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Katowicach
sprawy z powództwa (...) z siedzibą w W.
przeciwko (...)z siedzibą w B., M. W., R. W. i D. W.
o zaniechanie czynów nieuczciwej konkurencji
w przedmiocie wniosku powoda o zabezpieczenie roszczeń
postanawia:
oddalić wniosek.
Sędzia Jarosław Antoniuk
Sygn. akt XXIV GW 304/21
UZASADNIENIE
postanowienia z dnia 11 października 2021 r.
Powód (...)z siedzibą w K. na podstawie art. 755 § 1 pkt 1 k.p.c. wniósł o zabezpieczenie roszczeń skierowanych przeciwko pozwanym (...)z siedzibą w B., M. W., R. W. i D. W.:
I. wywiedzionych z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1913 z późn. zm., zwanej dalej „u.z.n.k.”). w zw. z art. 10 ust. 2 u.z.n.k. i art. 3 u.z.n.k. o nakazanie pozwanym zaniechania czynów nieuczciwej konkurencji wobec powoda polegających na:
-
-
wprowadzaniu do obrotu towarów - napojów bezalkoholowych (...), w opakowaniach wprowadzających w błąd co do jego pochodzenia;
-
-
wykorzystywanie przez pozwanych renomy i pozycji rynkowej powoda na rynku produktów napojów bezalkoholowych do bezprawnego budowania własnej pozycji rynkowej przez wprowadzanie do obrotu napojów bezalkoholowych „(...), w opakowaniach wprowadzających w błąd co do jego pochodzenia oraz wykorzystywania komunikacji marketingowej podobnej do stosowanej przez powoda,
tj. o:
a) zakazanie oferowania do sprzedaży, wprowadzania do obrotu, reklamowania w jakiejkolwiek formie, lub zlecania reklamy napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze żółtym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
b) zakazanie oferowania do sprzedaży, wprowadzania do obrotu, reklamowania w jakiejkolwiek formie, lub zlecania reklamy napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze jasno pomarańczowym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
c) zakazanie oferowania do sprzedaży, wprowadzania do obrotu, reklamowania w jakiejkolwiek formie, lub zlecania reklamy napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze żółtym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
d) zakazanie oferowania do sprzedaży, wprowadzania do obrotu, reklamowania w jakiejkolwiek formie, lub zlecania reklamy napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze zielonym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
e) zakazanie oferowania do sprzedaży, wprowadzania do obrotu, reklamowania w jakiejkolwiek formie, lub zlecania reklamy napoju bezalkoholowego (...), w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze bordowym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
f) zakazanie oferowania do sprzedaży, wprowadzania do obrotu, reklamowania w jakiejkolwiek formie, lub zlecania reklamy napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze jasno czerwonym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
g) zakazanie oferowania do sprzedaży, wprowadzania do obrotu, reklamowania w jakiejkolwiek formie, lub zlecania reklamy napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze pomarańczowym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
h) zakazanie posługiwania się w przestrzeni publicznej, w tym w punktach gastronomicznych, lodówkami do chłodzenia napojów upodobnionych do lodówek stosowanych przez powoda, w szczególności przez czarny kolor lodówek oraz umieszczony na nich biały napis (...) z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda, nad drzwiami szklanymi lodówki oraz z boku lodówki;
i) zakazanie posługiwania się w przestrzeni publicznej, w tym w punktach gastronomicznych, beczkami upodobnionymi do beczek stosowanych przez powoda, w szczególności przez czarny kolor beczek i umieszczony w centralnej części biały napis (...), z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
j) zakazanie posługiwania się w przestrzeni publicznej, w tym w punktach gastronomicznych, drewnianymi podstawkami do napojów z napisem (...), umiejscowionym z przodu w centralnej części podstawek, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
k) zakazanie udostępniania zdjęć i innych materiałów, na których są widoczne materiały reklamowe wskazane w pkt h-j powyżej, w taki sposób, aby każdy mógł mieć do nich dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, w szczególności na profilach pozwanych w S. M. w serwisie (...) (...), w serwisie (...) (...)/, oraz ze strony internetowej(...);
l) zakazanie udostępniania zdjęć i innych materiałów, na których są widoczne napoje bezalkoholowe (...) zawierające konfuzyjne etykiety, w taki sposób, aby każdy mógł mieć do nich dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, w szczególności na profilach pozwanych w S. M. w serwisie (...) (...) oraz w serwisie (...) (...), oraz ze strony internetowej (...);
II. wywiedzionych z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.z.n.k. w zw. z art. 10 ust. 2 u.z.n.k. i art. 3 ust. u.z.n.k. o nakazanie pozwanym, aby w ciągu 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, usunęli skutki niedozwolonych działań, stanowiących czyny nieuczciwej konkurencji, poprzez:
a) wycofanie z obrotu napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze żółtym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
b) wycofanie z obrotu napoju bezalkoholowego (...), w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze jasno pomarańczowym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
c) wycofanie z obrotu napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze żółtym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
d) wycofanie z obrotu napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze zielonym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
e) wycofanie z obrotu napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze bordowym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
f) wycofanie z obrotu napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze jasno czerwonym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
g) wycofanie z obrotu napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze pomarańczowym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
h) usunięcie z przestrzeni publicznej, w tym z wszystkich punktów gastronomicznych, w których się one znalazły, lodówek do chłodzenia napojów upodobnionych do lodówek stosowanych przez powoda, w szczególności przez czarny kolor lodówek oraz umieszczony na nich biały napis (...) z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda, nad drzwiami szklanymi lodówki oraz z boku lodówki;
i) usunięcie z przestrzeni publicznej, w tym z wszystkich punktów gastronomicznych, w których się one znalazły, beczek upodobnionych do beczek stosowanych przez powoda, w szczególności przez czarny kolor beczek i umieszczony w centralnej części biały napis (...), z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
j) usunięcie z przestrzeni publicznej, w tym z wszystkich punktów gastronomicznych, w których się one znalazły, drewnianych podstawek do napojów z napisem (...), umiejscowionym z przodu w centralnej części podstawek, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
k) usunięcie z przestrzeni publicznej wszystkich zdjęć i innych materiałów, na których są widoczne materiały reklamowe wskazane w pkt h-j powyżej, w taki sposób, aby każdy mógł mieć do nich dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, w szczególności na profilach pozwanych w S. M. w serwisie (...) (...), w serwisie (...) (...), oraz ze strony internetowej(...);
l) usunięcie z przestrzeni publicznej wszystkich zdjęć i innych materiałów, na których widoczne są napoje bezalkoholowe (...) zawierające konfuzyjne etykiety, w szczególności usunięcie z profilu pozwanych w S. M. w serwisie (...) (...), w serwisie (...) (...), oraz ze strony internetowej (...)
poprzez zakazanie pozwanym na czas trwania postępowania:
1. oferowania do sprzedaży, wprowadzania do obrotu, reklamowania w jakiejkolwiek formie, lub zlecania reklamy napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze żółtym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
2. oferowania do sprzedaży, wprowadzania do obrotu, reklamowania w jakiejkolwiek formie, lub zlecania reklamy napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze jasno pomarańczowym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
3. oferowania do sprzedaży, wprowadzania do obrotu, reklamowania w jakiejkolwiek formie, lub zlecania reklamy napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze żółtym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
4. oferowania do sprzedaży, wprowadzania do obrotu, reklamowania w jakiejkolwiek formie, lub zlecania reklamy napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze zielonym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
5. oferowania do sprzedaży, wprowadzania do obrotu, reklamowania w jakiejkolwiek formie, lub zlecania reklamy napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze bordowym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
6. oferowania do sprzedaży, wprowadzania do obrotu, reklamowania w jakiejkolwiek formie, lub zlecania reklamy napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze jasno czerwonym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
7. oferowania do sprzedaży, wprowadzania do obrotu, reklamowania w jakiejkolwiek formie, lub zlecania reklamy napoju bezalkoholowego (...) w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda, w szczególności przez: białą etykietę, umieszczonym w centralnej jej części z napisem (...) w kolorze pomarańczowym, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
8. posługiwania się w przestrzeni publicznej, w tym w punktach gastronomicznych, lodówkami do chłodzenia napojów upodobnionych do lodówek stosowanych przez powoda, w szczególności przez czarny kolor lodówek oraz umieszczony na nich biały napis (...) z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda, nad drzwiami szklanymi lodówki oraz z boku lodówki;
9. posługiwania się w przestrzeni publicznej, w tym w punktach gastronomicznych, beczkami upodobnionymi do beczek stosowanych przez powoda, w szczególności przez czarny kolor beczek i umieszczony w centralnej części biały napis (...), z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
10. posługiwania się w przestrzeni publicznej, w tym w punktach gastronomicznych, drewnianymi podstawkami do napojów z napisem (...), umiejscowionym z przodu w centralnej części podstawek, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda;
11. udostępniania zdjęć i innych materiałów, na których są widoczne materiały reklamowe wskazane w pkt 8-10 powyżej, w taki sposób, aby każdy mógł mieć do nich dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, w szczególności na profilach pozwanych w S. M. w serwisie (...) (...), w serwisie (...) (...), oraz ze strony internetowej (...);
12. zakazanie udostępniania zdjęć i innych materiałów, na których są widoczne napoje bezalkoholowe (...) zawierające konfuzyjne etykiety, w taki sposób, aby każdy mógł mieć do nich dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, w szczególności na profilach pozwanych w S. M. w serwisie (...) (...) oraz w serwisie (...) (...), oraz ze strony internetowej (...).
Sąd ustalił i zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 730 § 1 k.p.c., w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Według art. 734 zd. 1 k.p.c., do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd, do którego właściwości należy rozpoznanie sprawy w pierwszej instancji.
Przepis art. 730 1 § 1, 2 i 3 k.p.c. wskazuje, że udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, a interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie, zaś przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.
Norma art. 738 k.p.c. stanowi natomiast, iż sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie. Według art. 733 k.p.c., udzielając zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania w sprawie, sąd wyznacza termin, w którym pismo wszczynające postępowanie powinno być wniesione pod rygorem upadku zabezpieczenia. Termin ten nie może przekraczać dwóch tygodni.
Według art. 755 § 1 k.p.c., jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania (art. 755 § 1 zd. 2 pkt 1 k.p.c.), a także ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem (art. 755 § 1 zd. 2 pkt 2 k.p.c.).
Przepis art. 731 k.p.c. wskazuje, że zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednakże według art. 755 § 2 1 k.p.c. przepisu tego nie stosuje się, jeżeli zabezpieczenie jest konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków. Z kolei według art. 756 2 § 1 pkt 1 k.p.c., uwzględniając wniosek o zabezpieczenie przez uregulowanie stosunków na czas trwania postępowania, sąd, na wniosek uprawnionego, może w postanowieniu o udzieleniu zabezpieczenia zagrozić obowiązanemu nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz uprawnionego na wypadek naruszenia obowiązków określonych w tym postanowieniu.
Wymóg uprawdopodobnienia roszczenia odnosi się ono zarówno do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie i które powinny być przedstawione, a ich istnienie jest prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, jak i do podstawy prawnej roszczenia, która powinna być również prawdopodobna w tym znaczeniu, że dochodzone roszczenie znajduje podstawę normatywną. Przyjmuje się przy tym, że roszczenie można uznać za uprawdopodobnione, jeżeli prima facie istnieje szansa na jego istnienie (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt I ACz 850/12, LEX nr 1217686, A. Jakubecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019).
Uprawdopodobnienie oznacza uzasadnienie zgłoszonych twierdzeń, w tym przypadku twierdzeń o istnieniu roszczenia, które ma być zabezpieczone, dające przekonanie o ich prawdopodobieństwie, a nawet pewność, będące wynikiem postępowania zmierzającego do poznania rzeczywistości, ale bez zachowania szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym. Stąd też uprawdopodobnienie określa się niekiedy jako ułatwione postępowanie dowodowe, surogat, namiastkę dowodu niedającą pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt I ACz 530/12, LEX nr 1171327, A. Jakubecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, System Informacji Prawnej LEX, 2019)
Obie przesłanki zasadności żądania udzielenia zabezpieczenia statuowane w przepisie art. 730 1 § 1 k.p.c. muszą być spełnione kumulatywnie. Celowym i dopuszczalnym jest badanie przesłanki w postaci uprawdopodobnienia interesu prawnego w zabezpieczeniu dopiero po uprzednim ustaleniu, że została spełniona pierwsza z przesłanek udzielenia zabezpieczenia, wymienionych w przepisie art. 730 1 § 1 k.p.c., tj. uprawdopodobnienie roszczenia. Brak dochowania pierwszej z przesłanek definitywnie wyłącza możliwość uwzględnienia wniosku o udzielenie zabezpieczenia (por. postanowienie Sąd Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt I ACz 181/12, LEX nr 1109531, A. Marciniak (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom IV. Komentarz. Art. 730–1095 1 , Warszawa 2020).
Na podstawie materiału dowodowego przedstawionego przez powoda za uprawdopodobnione uznać należało, że powód (...) z siedzibą w K. został zarejestrowany w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 8 lutego 2021 r. Jednym ze wspólników powoda pozostaje R. O., który od dnia 1 sierpnia 2011 r. do dnia zawieszenia w dniu 1 stycznia 2019 r. prowadził działalność gospodarczą pod firmą (...) w przeważającym zakresie dotyczącą sprzedaży hurtowej napojów bezalkoholowych. R. O. pozostawał także wspólnikiem spółki komandytowej wykreślonej z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 30 kwietnia 2021 r. i działającej pod firmą (...), a następnie pod firmą (...). Zarówno w ramach indywidualnej działalności gospodarczej R. O., a także działalności wskazanej wyżej spółki komandytowej wprowadzano do obrotu produkty – napoje bezalkoholowe najpierw o nazwie (...), a następnie o nazwie (...).
(...) wprowadzała do obrotu m.in. produkty (...) – lemoniady owocowe i lemoniadę o smaku „cola” od lipca 2018 r., a także produkty (...) – lemoniady herbaciane od października 2017 r., zaś powód wprowadza do obrotu produkt o nazwie „(...)”, w opakowaniach o następującym wyglądzie:
.
Wprowadzając do obrotu wskazane wyżej produkty, powód posługuje się następującym brandingiem i identyfikacją wizualną:
, , ,
, .
Powód, wykorzystując wskazane wyżej produkty, jest partnerem festiwali muzycznych i filmowych, a także współpracuje z przedsiębiorcami zajmującymi się produkcją i sprzedażą odzieży.
Pozwany (...) z siedzibą w B. został zarejestrowany w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 30 października 2019 r. Wspólnikami pozwanego są m.in. pozwany M. W. i R. W..
Pozwany M. W. od dnia 11 lipca 2016 r. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...) w przeważającym zakresie dotyczącą sprzedaży detalicznej prowadzonej w niewyspecjalizowanych sklepach. Pozwany widnieje na etykietach napojów (...) jako ich dystrybutor. Pozwany jest uprawniony z prawa ochronnego na znaki towarowe zarejestrowane w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej – (...) (numer prawa wyłącznego (...), pierwszeństwo od dnia 15 kwietnia 2016 r.),
Pozwany R. W. od dnia 1 czerwca 2020 r. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...) w przeważającym zakresie dotyczącą sprzedaży hurtowej wyrobów farmaceutycznych i medycznych, a także pozostaje członkiem zarządu spółki (...), komplementariusza pozwanej spółki komandytowej, której jest wspólnikiem.
Pozwany D. W. od dnia 1 sierpnia 1998 r. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...) mgr D. W.” w przeważającym zakresie dotycząca wydawania książek. Pozwany jest właścicielem domeny internetowej „(...)”.
Co najmniej od dnia 29 września 2016 r. podmiot prowadzący w internetowym serwisie społecznościowym F. fanpage o nazwie (...) wprowadzał do obrotu produkt „(...)” w opakowaniu o następującym wyglądzie:
.
Obecnie pozwany(...)z siedzibą w B. wprowadza do obrotu napoje i lemoniady owocowe i herbaciane w opakowaniach o następującym wyglądzie:
Wprowadzając do obrotu wskazane wyżej produkty, wykorzystuje się następujący brandingiem i identyfikacją wizualną:
, , ,
.
Powód wywodził swoje roszczenia z art. 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 2 u.z.n.k. i art. 3 u.z.n.k.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k., w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać zaniechania niedozwolonych działań.
Według art. 3 ust. 1 u.z.n.k., czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.
Zgodnie z art. 1 u.z.n.k., ustawa ta reguluje zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej – w interesie publicznym, przedsiębiorstw oraz klientów, nie może jednak być traktowana jako instrument służący wyeliminowaniu konkurencji w ogóle, w celu zachowania przez przedsiębiorcę dominującej pozycji rynkowej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 września 1998 r., sygn. akt I ACa 281/98, LEX nr 35787). W uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2002 r. (sygn. akt I CKN 1319/00, OSNC 2003/5/73) Sąd Najwyższy stwierdził m.in., że założeniem ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest ochrona atrakcyjnej siły przedsiębiorcy oraz jej oddziaływanie na krąg odbiorców. Chodzi o rozgraniczenie między działaniem uczciwym i zgodnym z prawem, a wykraczającym poza ustanowione reguły, nie zaś o ochronę konkretnego osiągnięcia. Ustawa ma zatem na celu zapewnienie prawidłowości zachowania się i działania podmiotów gospodarczych w warunkach wolnej konkurencji i dostępu do rynku na równych prawach. Realizacja konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej uzasadnia poszukiwanie równowagi między wolnością rynku i swobodą obrotu a celami ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, określonymi w art. 1 u.z.n.k.
Stosownie do art. 3 ust. 1 u.z.n.k., uznanie działania za czyn nieuczciwej konkurencji warunkowane jest kumulatywnym spełnieniem następujących przesłanek: czyn ma charakter konkurencyjny, narusza lub zagraża interesowi innego przedsiębiorcy lub klienta, a także jest bezprawny, tj. sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami.
Sąd podziela powszechnie przyjęty pogląd, iż przepis art. 3 w ust. 1 u.z.n.k. w sposób ogólny określa czyn nieuczciwej konkurencji, podczas gdy w ust. 2 tego artykułu wymienia przykładowo niektóre czyny, stypizowane dodatkowo w art. 5-17 u.z.n.k., które należy wykładać tak, że ogólne określenie i przepisy uszczegóławiające czyn nieuczciwej konkurencji pozostają w następujących relacjach: wymienione w ustawie czyny nie tworzą zamkniętego katalogu, za nieuczciwie konkurencyjne można uznać także działanie niewymienione w art. 5-17 u.z.n.k., jeżeli tylko spełnia ono przesłanki zdefiniowane w art. 3 ust. 1 u.z.n.k., wymagania określone w definicji art. 3 ust. 1 u.z.n.k. odnoszą się do czynów wymienionych w art. 5-17 u.z.n.k., a klauzula generalna pełni funkcję korygującą w stosunku do przepisów szczególnych. Gdy dany stan faktyczny, formalnie, spełnia przesłanki z art. 5-17 u.z.n.k., w rzeczywistości jednak działanie nie wykazuje któregoś ze znamion art. 3 ust. 1 u.z.n.k. (np. bezprawności, sprzeczności z dobrymi obyczajami), uznanie go za czyn nieuczciwej konkurencji nie jest możliwe.
Naruszenie prawa odnosi się do bezwzględnie obowiązujących przepisów, w szczególności u.z.n.k., przepisów o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym, o ochronie dóbr osobistych, prawa własności, praw autorskich, ochrony konsumentów, czy też kodeksu karnego.
Pojęcie dobrych obyczajów odczytuje się najczęściej w ujęciu ekonomiczno-funkcjonalnym, przywiązującym wagę nie do przestrzegania dobrych obyczajów w ogóle, lecz do zachowania przedsiębiorców w działalności gospodarczej, odchodząc od dokonywania oceny z punktu widzenia ogólnych zasad etyczno-moralnych, gdzie istotne kryterium stanowiło poczucie godności ogółu ludzi myślących sprawiedliwie i słusznie. Obecnie, dobre obyczaje to normy moralne i zwyczajowe stosowane w działalności gospodarczej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2002 r., sygn. akt III CKN 213/01, OSNC 2003/12/169) Sprzeczność z dobrymi obyczajami, jako klauzula generalna, podlega ocenie sądu z punktu widzenia treści, motywów i celu działania konkurencyjnego. Obiektywnie niezgodne z dobrymi obyczajami są działania (lub zaniechania) sprzeczne ze zwyczajami uznanymi przez daną społeczność, obowiązującymi w określonym środowisku.
Jak stwierdza Sąd Najwyższy, dobre obyczaje kupieckie wyrażają się pozaprawnymi normami postępowania, którymi powinni kierować się przedsiębiorcy. Ich treści nie da się określić w sposób wyczerpujący, ponieważ kształtowane są przez ludzkie postawy uwarunkowane zarówno przyjmowanymi wartościami moralnymi, jak i celami ekonomicznymi i związanymi z tym praktykami życia gospodarczego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 stycznia 2007 r., sygn. akt V CSK 311/06). Pojęcie dobrych obyczajów konkretyzuje się w określonym stanie faktycznym. Zastosowanie art. 3 ust. 1 u.z.n.k. wymaga wskazania, jaki konkretnie dobry obyczaj doznał naruszenia wskutek działań przedsiębiorcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt V CSK 337/08, LEX nr 488738).
W orzecznictwie przyjmuje się szeroką interpretację przesłanki naruszenia lub zagrożenia interesu w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.z.n.k. Zdaniem Sądu Najwyższego, interes przedsiębiorcy uzasadniający domaganie się ochrony na gruncie art. 3 ust. 1 u.z.n.k. nie ma jednolitego charakteru. Jest on stopniowalny w zależności od podstawy i drogi ochrony, którą obierze uprawniony do ochrony przedsiębiorca. Jeżeli dochodzi on roszczeń wyrównawczych musi zawsze wykazać konkretne zmiany w sytuacji majątkowej spowodowane czynem lub czynami nieuczciwej konkurencji. Jeżeli natomiast dochodzi jedynie zaniechania niedozwolonych zachowań, w konkretnym stanie faktycznym sam sposób naruszenia dobrych obyczajów może wystarczyć do uznania, że zachowania te co najmniej zagrażają interesom przedsiębiorcy domagającego się ochrony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt V CSK 102/09, LEX nr 558623).
Według art. 10 ust. 1 u.z.n.k., czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów lub usług albo jego brak, które może wprowadzić klientów w błąd co do pochodzenia, ilości, jakości, składników, sposobu wykonania, przydatności, możliwości zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo usług, a także zatajenie ryzyka, jakie wiąże się z korzystaniem z nich. Przepis art. 10 ust. 2 u.z.n.k. stanowi, że czynem nieuczciwej konkurencji jest również wprowadzenie do obrotu towarów w opakowaniu mogącym wywołać skutki określone w art. 10 ust. 1, chyba że zastosowanie takiego opakowania jest uzasadnione względami technicznymi.
Przepis art. 10 u.z.n.k. dotyczy przede wszystkim sytuacji oznaczania towaru lub usługi cudzym znakiem towarowym, firmą lub innym oznaczeniem odróżniającym oraz wprowadzenie do obrotu towarów w opakowaniu zawierającym oznaczenia odróżniające lub takim, które samo pełni rolę oznaczenia odróżniającego. Chodzić tu może tylko o pochodzenie z określonego przedsiębiorstwa, a więc przede wszystkim o oznaczenie towaru znakiem towarowym lub oznaczeniem przedsiębiorstwa. Oznaczeniem towarów lub usług, które może wprowadzać w błąd klientów co do ich pochodzenia, będzie przede wszystkim umieszczenie na towarze lub w związku ze świadczeniem usług znaku towarowego lub usługowego. Zarówno dokładna imitacja cudzego znaku, jak i użycie oznaczeń do takiego znaku podobnych mogą być mylące. Przepis art. 10 u.z.n.k. może stanowić samodzielną podstawę roszczeń wówczas, gdy ochrona znaku z tytułu rejestracji nie przysługuje (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 1929 r., sygn. akt Rw 2277/28, LEX nr 4353, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 1935 r., sygn. akt III K 912/35, LEX nr 372891, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 marca 1991 r., sygn. akt I ACr 23/91, LEX nr 5315, M. Kępiński, J. Kępiński [w:] Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, red. J. Szwaja, art. 13, nb. 111, 113, 133, Legalis, 2019).
Czyn nieuczciwej konkurencji stypizowany w art. 10 u.z.n.k. może popełnić tylko przedsiębiorca oznaczający towary (usługi) konfuzyjnym oznaczeniem bądź wprowadzający do obrotu towary w opakowaniu mogącym wywoływać ryzyko konfuzji. Oznaczenie zaś towarów konfuzyjnym oznaczeniem polega głównie na fizycznym nakładaniu danego oznaczenia na towar i jego opakowanie, bądź na używaniu spornego oznaczenia w reklamie, fakturach albo innych działaniach tworzących wrażenie w świadomości klientów i konsumentów, że dany towar pochodzi od innego przedsiębiorcy. Popełnienie tego deliktu ma miejsce wtedy, gdy doszło do oznaczenia towarów lub usług konfuzyjnym oznaczeniem i nastąpiło posłużenie się tym oznaczeniem, wprowadzenie go do obrotu. Tym zaś jest posługiwanie się oznaczeniem na towarach, opakowaniu, w reklamie, dokumentach związanych z obrotem towarami lub świadczeniem usług w działalności gospodarczej, czyli inaczej mówiąc istotne jest użycie danego oznaczenia, posłużenie się nim (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt V ACa 126/12, LEX nr 1217700).
Nieuczciwi przedsiębiorcy stosują opakowania, które mogą klientów wprowadzić w błąd co do pochodzenia towaru lub usługi albo sugerować, że mają oni do czynienia z produktem takim jak ten, który już funkcjonuje na rynku, bądź takim, który stanowi jego substytut. Możliwość wprowadzenia w błąd powinna być oceniana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności gospodarczych związanych z zarzutem wywołania konfuzji. Należy brać pod uwagę nie tylko używane oznaczenia, lecz i np. kształt opakowania wraz z jego grafiką, zastosowaną kolorystyką, a także dodatkowe elementy opisowe. (por. E. Nowińska [w:] K. Szczepanowska-Kozłowska, E. Nowińska, Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, Warszawa 2018, art. 10, uwaga 18, 9, LEX).
Opakowanie musi być w całości wyróżniające, aby uzyskać ochronę na podstawie art. 10 u.z.n.k., tj. musi mieć zdolność indywidualizowania produktu i wskazania w ten sposób na jego pochodzenie od określonego przedsiębiorcy. Wymagania tego nie należy jednak utożsamiać z koniecznością posiadania przez dane opakowanie wyjątkowych walorów estetycznych czy też niezwykłego kształtu, bogatej szaty graficznej, szczególnej kompozycji napisów. Ochronie podlegać mogą również opakowania proste w swojej formie, jeżeli tylko mają siłę wyróżniania towaru i tworzenia u klientów odpowiednich skojarzeń pomiędzy opakowaniem a producentem (sprzedawcą) towaru. Spod ochrony na podstawie art. 10 u.z.n.k. wyłączone są opakowania standardowe, powtarzalne i takie, których forma przestrzenna jest narzucona przez dany produkt (np. opakowanie w formie prostopadłościanu w przypadku mleka) lub przepisy prawa. Przepis ten może zatem znaleźć zastosowanie do opakowań charakterystycznych, posiadających stosowną zdolność odróżniającą, które w zwykłych warunkach obrotu mogą wprowadzić odbiorców w błąd co do pochodzenia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2001 r., sygn. akt II CKN 578/99, OSNC 2002, nr 6, poz. 83).
Z art. 10 ust. 1 i 2 u.z.n.k. wynika, iż w celu postawienia zarzutu popełnienia opisanego w nim czynu nieuczciwej konkurencji w przypadku wprowadzenia w błąd co do pochodzenia uprawniony winien była uprawdopodobnić następujące elementy:
a) oznaczanie towarów lub usług lub wprowadzanie do obrotu towarów oznaczonych danym oznaczeniem lub wprowadzanie do obrotu towarów w opakowaniu z takim oznaczeniem;
b) możliwość wprowadzenia klientów w błąd co komercyjnego pochodzenia towaru (tzw. ryzyko konfuzji), co w szczególności wiąże się z posiadaniem przez dane oznaczenie odróżniającego charakteru;
c) pierwszeństwo używania zgodnie z prawem oznaczenia towarów czy też opakowania przez uprawnionego.
Wątpliwe jest przy tym, czy w przypadku, gdy uprawdopodobnienie określonego roszczenia lub danego faktu możliwe jest również przy pomocy innych źródeł niż strona, np. przy pomocy dokumentów, wystarczające do uprawdopodobnienia jest samo oświadczenie uprawnionego zawarte we wniosku o udzielenie zabezpieczenia, gdyż oświadczenie strony cechuje subiektywizm w relacjonowaniu faktów. Stąd, w przypadku gdy istnieje możliwość uprawdopodobnienia roszczenia za pomocą innych źródeł niż oświadczenie strony, uprawdopodobnienie roszczenia winno nastąpić w oparciu o inne źródła (tak trafnie J. Gołaczyński, K. Flaga-Gieruszyńska, Z. Woźniak [w:] J. Gołaczyński, K. Flaga-Gieruszyńska, Z. Woźniak, Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie zabezpieczające, Warszawa 2021, s. 28).
W pierwszej kolejności wskazać należy, że wątpliwości Sądu wzbudziła legitymacja czynna powoda, albowiem na etykietach załączonych do pozwu (k. 69-76, 87-90), jedynie poza etykietą produktu „(...)” (k. 89), jako producenta lub dystrybutora wskazano nieistniejącą „(...)”. Taki też podmiot skierował do pozwanego M. W. pismo z dnia 1 października 2019 r. zatytułowane „Wezwanie do zaprzestania naruszenia prawa” (k. 210-211). Oznacza to, że na potrzeby wniosku o udzielenie zabezpieczenia legitymację czynną powoda opartą jedynie na twierdzeniu zawartym w pozwie, któremu przeczą dokumenty załączone do pozwu uznać należy, w zakresie produktów innych aniżeli produkt o nazwie „(...)”, za nieuprawdopodobnioną, co czyni wniosek o udzielenie zabezpieczenia w odniesieniu do produktów innych aniżeli produkt o nazwie „(...)” za bezzasadny.
Dalsze wątpliwości Sądu wzbudziła także legitymacja bierna pozwanego R. W., którą powód wywodził jedynie z faktu, iż pozwany ten pozostaje członkiem zarządu spółki (...), komplementariusza pozwanej spółki komandytowej, której jest wspólnikiem.
Pomijając powyższe, powód, wystąpiwszy z wnioskiem o zabezpieczenie roszczeń, nie sprostał wymaganiom stawianym przez jedną z naczelnych zasad prawa konkurencji, a to zasady prior tempore, potior iure i wynikającej z niej na gruncie art. 10 ust. 2 u.z.n.k. konieczności wykazania pierwszeństwa używania zgodnie z prawem oznaczenia towarów czy też opakowania.
Z materiału dowodowego zaoferowanego przez powoda wynika bowiem, że jeden z pozwanych lub pozwani wprowadzali do obrotu co najmniej od dnia 29 września 2016 r. produkt w opakowaniu o wyglądzie , na co wskazuje w internetowym serwisie społecznościowym F. z tego dnia (k. 96), tj. w opakowaniu różniącym się jedynie kolorem napisu i butelki od opakowań
Z kolei z materiału dowodowego, a ściślej również z postów na fanpage’u w internetowym serwisie społecznościowym F., wynika, że spółka (...) wprowadzała do obrotu m.in. produkty (...) – lemoniady owocowe i lemoniadę o smaku „(...)” od lipca 2018 r., a także produkty „(...)” – lemoniady herbaciane od października 2017 r. w opakowaniach, do których, zdaniem powoda, pozwany upodabnia opakowania swoich produktów. Jak wynika z powyższego pierwszeństwo używania w obrocie spornych opakowań odnosić się może ewentualnie do nieistniejącej spółki (...), a nie powoda, gdyż ten drugi powstał dopiero dnia 8 lutego 2021 r., a co za tym idzie nie mógł wprowadzać tych produktów do obrotu przed tą datą, w której powstał.
Nawet gdyby przyjąć, iż powód wykazał pierwszeństwo, czego Sąd jednakże nie czyni, przypomnieć należy, że wyczerpujące i wyraźne oznaczenie producenta na opakowaniu towaru oraz trwałe umieszczenie znaku towarowego bezpośrednio na produkcie wprowadzanym do obrotu wyłącza możliwość wywołania błędu zarówno co do tożsamości producenta, jak i produktu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2002 r., sygn. akt I CKN 1319/00, LEX nr 54819, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt V CSK 241/08, LEX nr 484688), podczas gdy produkty powoda i pozwanych sprzedawane są w opakowaniach, na których wyraźne oznaczono pochodzenie produktów, co tym samym wyklucza możliwość konfuzji, nawet przy uwzględnieniu charakteru towarów szybkozbywalnych, do jakich należą napoje bezalkoholowe wprowadzane do obrotu przez strony.
Dla porządku zauważyć należy, że wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2002 r. i z dnia 16 stycznia 2009 r. wydawane były na gruncie art. 13 u.z.n.k., nie zaś art. 10 u.z.n.k., jednakże wyrażone w nich stanowisko we wskazanym powyżej zakresie judykatura skutecznie inkorporowała do orzecznictwa dotyczącego również art. 10 u.z.n.k., co Sąd tutejszy w pełni podziela (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt I ACa 1028/14, LEX nr 1765927, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. I ACa 595/17, LEX nr 2662100, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt I ACa 184/12, LEX nr 1254518, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt I ACa 506/08, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2008 r., sygn. akt I ACa 720/08, LEX nr 516556).
Ponadto, jak słusznie wskazuje się w doktrynie, błąd co do pochodzenia zachodzi wówczas, gdy dany przedsiębiorca rozpowszechnił jakiś towar czy usługę w całym kraju lub w większej jego części i są one znane przeciętnym odbiorcom jako wytworzone przez tegoż przedsiębiorcę bądź też wprowadzenie przez niego do obrotu. Wówczas podobne oznaczenie towarów lub usług (naśladownictwo nazw) oferowanych przez innego przedsiębiorcę albo wykorzystywanie charakterystycznych opakowań rodzi obawę błędu co do źródła pochodzenia (L. Górnicki, Nieuczciwa konkurencja, w szczególności przez wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług, i środki ochrony w prawie polskim, Wrocław 1997, s. 45). Z przedstawionego przez powoda materiału dowodowego nie wynika, jaka w istocie jest skala jego działalności oraz czy jego towary znane są przeciętnym odbiorcom, co pozwoliłoby wnioskować o możliwości błędu co do handlowego źródła pochodzenia towarów pozwanych.
Z tych też powodów Sąd uznał, że powód nie uprawdopodobnił roszczeń wywodzonych z art. 10 u.z.n.k.
Zbadać jednakże należało, czy roszczenia powoda można uznać za uprawdopodobnione na samodzielnej podstawie art. 3 u.z.n.k.
Powszechnie przyjmuje się, że przepis art. 3 ust. 1 u.z.n.k. stanowi podstawę ochrony renomowanych oznaczeń odróżniających (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt II CK 154/05, LEX nr 187016), sprzeczne z dobrymi obyczajami jest bowiem wykorzystanie efektów cudzej pracy (pasożytnictwo), a w szczególności wykorzystanie wypracowanej przez konkurenta szczególnej pozycji rynkowej jego oznaczeń odróżniających (tj. ich renomy). Taka interpretacja art. 3 ust. 1 u.z.n.k. wynika m.in. z wyroku Sądu Najwyższego z 2 stycznia 2007 r. (sygn. akt V CSK 311/06, LEX nr 259779), w którym wskazano, że dobrym obyczajem kupieckim jest nie tylko niepodszywanie się pod firmę i renomę konkurencyjnego przedsiębiorstwa, lecz także niewykorzystywanie cudzych osiągnięć w wypromowaniu nowego produktu dla zaistnienia w świadomości konsumentów ze swoim, rodzajowo tożsamym, wyrobem bez ponoszenia w tym celu własnych wysiłków i nakładów finansowych. Taki obyczaj wywodzi się z zakorzenionej w polskim społeczeństwie, i w każdym razie zasługującej na aprobatę, normy moralnej, zgodnie z którą nikt nie powinien czerpać nieuzasadnionych korzyści z cudzej pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt V CSK 109/08, LEX nr 479328). Czyn nieuczciwej konkurencji z art. 3 ust. 1 u.z.n.k. stanowi więc wykorzystanie renomy cudzego oznaczenia, które prowadzi do rozwodnienia znaku towarowego, utraty zdolności odróżniającej, a w konsekwencji siły atrakcyjnej, a także w dalszej kolejności wartości handlowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt V CSK 102/09, LEX nr 558623).
Wykorzystanie renomy cudzego oznaczenia jest sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta również na gruncie u.z.n.k. niezależnie od tego, czy wprowadza konsumenta w błąd. By uzyskać ochronę przedsiębiorca powinien wykazać, że:
-
-
używa oznaczenia z wcześniejszym pierwszeństwem względem oznaczenia obowiązanego;
-
-
oznaczenie przedsiębiorcy jest znane i rozpoznawalne na rynku;
-
-
oznaczenie obowiązanego wywołuje skojarzenie z wcześniej używanym renomowanym oznaczeniem uprawnionego;
-
-
używanie przez obowiązanego oznaczenia bez uzasadnionej podstawy, może przynosić mu nienależną korzyść z odróżniającego charakteru lub renomy wcześniejszego oznaczenia albo może szkodzić tej zdolności odróżniającej lub renomie.
Używanie przez obowiązanego jego późniejszego oznaczenia może negatywnie oddziaływać na przeciwstawione mu wcześniejsze oznaczenie w ten sposób, że:
-
-
szkodzi jego zdolności odróżniającej, gdy w wyniku działania obowiązanego dochodzi do rozmycia tożsamości oznaczenia, w oczach odbiorców osłabiona zostaje jego zdolność do identyfikowania towarów lub usług, dla których jest on używany, jako pochodzących z danego przedsiębiorstwa;
-
-
szkodzi jego renomie, co określa się także jako „przyćmienie” lub „degradację”, gdy towary, dla których obowiązanego używa identycznego lub podobnego oznaczenia, są odbierane przez odbiorców w taki sposób, że zmniejsza się atrakcyjność oznaczenia uprawnionego;
-
-
przynosi obowiązanemu nienależną korzyść ze zdolności odróżniającej lub renomy oznaczenia uprawnionego („pasożytnictwo”, „ free-riding”). Obejmuje między innymi przypadki, w których dzięki przypisaniu wizerunku wcześniejszego oznaczenia lub cech, które ono reprezentuje towarom oznaczonym identycznym lub podobnym późniejszym oznaczeniem. Odnoszenie przez obowiązanego korzyści z używania oznaczenia podobnego do wcześniejszego oznaczenia uprawnionego stanowi czerpanie nienależnej korzyści, jeżeli obowiązany próbuje działać „w cieniu” renomowanego oznaczenia, korzystając z jego atrakcyjności, reputacji i prestiżu oraz wykorzystując, bez żadnej rekompensaty finansowej, wysiłek handlowy uprawnionego włożony w wykreowanie i utrzymanie wizerunku jego oznaczenia (por. postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2019 r., sygn. akt XXII GWo 25/19, niepubl.).
W niniejszej sprawie nie można było jednak rozważać popełnienia nienazwanego deliktu nieuczciwej konkurencji określanego mianem pasożytnictwa, gdyż powód, nie tylko nie uprawdopodobnił pierwszeństwa używania zgodnie z prawem oznaczenia towarów czy też opakowania, ale także notoryjności, co stanowi warunek sine qua non zaistnienia nienazwanego deliktu nieuczciwej konkurencji określanego mianem pasożytnictwa, ograniczając się jedynie do wskazania, że jest partnerem festiwali muzycznych i filmowych, a także współpracuje z przedsiębiorcami zajmującymi się produkcją i sprzedażą odzieży, jednakże okoliczności te nie muszą skutkować rozpoznawalnością towaru czy jego opakowania na rynku. Tę uprawdopodobnić można poprzez przedstawienie wolumenu sprzedaży, procentowego udziału w rynku czy poprzez, na etapie postępowania zabezpieczającego niepozbawione wartości dowodowej, badania rynku.
Powyższe uwagi dotyczące pierwszeństwa i wykazania rozpoznawalności odnieść należy także do stosowanych przez strony brandingu i identyfikacji wizualnej. Należy mieć ponadto na względzie, że dążąc do zakazania pozwanym korzystania z określonej strategii marketingowej, powód zmierza do osiągnięcia monopolu w zakresie używania kolorów białego i czarnego. Kolor lub kombinacja kolorów może stanowić istotną cechę funkcjonalną określonego towaru, a więc zmonopolizowanie kombinacji kolorów w związku z określoną strategią marketingową uniemożliwiłoby konkurentom swobodne oferowanie towarów posiadających tę samą funkcjonalność przy użyciu określonej identyfikacji wizualnej. Nie należy także zapominać, że przedmiotem ochrony na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest uczciwa rywalizacja gospodarcza, a nie bezwzględne prawo podmiotowe do znaku renomowanego (por. w tej kwestii decyzję OHIM z dnia 18 maja 2009 r. wydaną w sprawie R 1727/2008-4, a przede wszystkim opinię rzecznika generalnego TS Macieja Szpunara z dnia 22 czerwca 2017 r. w sprawie C‑163/16, L. v. V. H. S. B. ).
Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, iż czarne beczki reklamowe z białymi napisami występują w obrocie nie tylko w przypadku powoda i pozwanego:
Z tych powodów nie można uznać za uprawdopodobnione roszczeń powoda wywodzonych z art. 3 u.z.n.k.
Wobec konieczności spełnienia obu przesłanek, tj. uprawdopodobnienia roszczenia oraz uprawdopodobnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia roszczeń i środków kumulatywnie, w braku uprawdopodobnienia tego roszczenia przez uprawnionego zbędne było badanie przez Sąd, czy uprawdopodobnił on interes prawny.
Nadmienić przy tym należy, że powód wniósł o zabezpieczenia „roszczenia”, podczas gdy w pozwie dochodzi dwóch roszczeń. Wobec braku uprawdopodobnienia dokonanego naruszenia przez pozwanych jedynie dla porządku wskazać należy, że żądane przez powoda sposoby zabezpieczenia, tj. zakazanie oferowania i posługiwania się w przestrzeni publicznej pozostają nieadekwatne do roszczeń zgłoszonych pkt. 2 pozwu, które dotycząca wycofania z obrotu i usunięcia z przestrzeni publicznej.
Nie bez znaczenia pozostaje również, iż roszczenie o zaniechanie niedozwolonych działań stanowiących czyn nieuczciwej konkurencji powinno być sformułowane precyzyjnie i jednoznacznie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt II CSK 761/13, LEX nr 1566719), powód zaś, posługując się w roszczeniach sformułowaniami takimi jak „w opakowaniu upodobnionym do opakowań stosowanych przez powoda” bez graficznego przedstawienia tego opakowania w roszczeniu, „lodówki do chłodzenia napojów upodobnione do lodówek stosowanych przez powoda, w szczególności przez czarny kolor lodówek oraz umieszczony na nich biały napis (...) z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda, nad drzwiami szklanymi lodówki oraz z boku lodówki” bez graficznego przedstawienia tych lodówek, „drewniane podstawkami do napojów z napisem (...), umiejscowionym z przodu w centralnej części podstawek, z czcionką podobną do czcionki używanej przez powoda” bez graficznego przedstawienia tych podstawek, nie spełnił tego wymogu i to już tylko ta okoliczność stanowić mogłaby podstawę do oddalenia jego wniosku bez dalszego uzasadnienia, czego jednakże Sąd nie uczynił, mając na względzie pełną realizację prawa powoda do sądu, która zakłada m.in. wyczerpujące wyjaśnienie wszystkich przyczyn, które każą uznać jego roszczenia za pozbawione wszelkich podstaw.
Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w uzasadnianym postanowieniu.
Sędzia Jarosław Antoniuk
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Katowicach
Osoba, która wytworzyła informację: SSO Jarosław Antoniuk
Data wytworzenia informacji: